Przez osiem lat sprzątałam jego biuro, a on nigdy nie dowiedział się, że jestem matką dziecka, które porzucił w liceum.

Trzymał jabłko. Sad pozwolił mu je zerwać, ale mimo to nalegał, by sprawdzić jego intencje. Obracał je w palcach, jak ktoś poprawia zeznanie, aż mu się spodoba.

„Tym razem delikatnie” – powiedział pytającym, niemal błagalnym tonem.

„Zobaczmy” – powiedziałem. Ugryzłem. Mięso było chrupiące i apetyczne. Smakowało jak błąd, który nauczyliśmy się akceptować, a nie jak kara. Ugryzł mnie w odpowiedzi. Przez chwilę byliśmy mniej skomplikowani niż nasza historia.

„Wybaczenie” – powiedział w końcu, ponieważ mężczyźni tacy jak on prędzej czy później wracają, nie dlatego, że uważają, że na to zasługują, ale dlatego, że nie mogą już dłużej udawać, że tego nie potrzebują.

„To Bóg musi za to odpowiedzieć” – powiedziałem. „I za kobiety, które liczyły, kiedy spałeś”.

Wypuścił z płuc ciężar, który nosił w sobie od czasu ławki w drugim parku. „Mogę z tym żyć” – powiedział.

„Już jesteś” – powiedziałem.

Wstał. Wyciągnął rękę. Podałam mu ją. Ścisnął ją, jakby nie należała do niego i nigdy nie będzie należała. Nie obejmowaliśmy się. Nie płakaliśmy. Nie składaliśmy obietnic, których nasze ciała nie były w stanie dotrzymać.

„Woroneż?” – zapytał, pół żartem, pół polotem, żeby podtrzymać nasz nawyk.

„W przyszłym tygodniu” – powiedziałem – „zabierz ze sobą buty nadające się do błota”.

Zaśmiał się i przez ułamek sekundy znów zobaczyłem chłopaka, który na korytarzu spojrzał na moje dłonie i poniósł porażkę. Mężczyzna, którym się stał, znów poniesie porażkę. Ale w końcu odniesie sukces. Nauczyłem się postrzegać to jako postęp.

Po jego wyjściu siedziałem jeszcze godzinę. Chłopiec wspiął się na najmniejsze drzewo i głośno oznajmił, że jest wyższy od ojca. Matka zawołała go z ławki, żeby zszedł. Odmówił. Uśmiechnęła się jak kobieta udająca gniew, żeby miłość nie ujawniła się zbyt szybko.

Wyjąłem z kieszeni monetę, którą miałem zamiar zebrać na cmentarzu, i włożyłem ją pod korzenie – żart, który drzewo zachowa dla siebie. Tego popołudnia wyszeptałem imię mojego syna, żeby pszczoły wiedziały, które kwiaty poświęcić.

„Kirill” – powiedziałem. „Nie zostałeś wymazany. Nie ma cię tutaj. Jedno i drugie jest prawdą”.

Słońce, tak jak zdążyło się przyzwyczaić, ocierało się o liście. Wstałam, otrzepałam sukienkę z ziemi i wróciłam do środka, żeby zapytać Galinę, ile rękawiczek będziemy potrzebować w tym miesiącu. Księga rachunkowa czekała. Miłosierdzie prowadzi rejestr. Zamierzam ją na bieżąco uzupełniać. To, co Bóg postanowi – chłopcy, drzewa, kobiety, które przechodzą przez drzwi z pełnymi brzuchami i bez planu – będzie kontynuowane. Nie sądzę, żeby sprzeciwiał się naszej pomocy.