Matka nie uwierzyła komisarzowi wojskowemu i rozkopała świeży grób syna żołnierza. Kiedy otworzyli trumnę, oniemiali…

Ani turkotu pociągów przejeżdżających sporadycznie wzdłuż torów, ani szczekania bezpańskich psów, ani ogromnego księżyca w pełni, który tej nocy świecił wyjątkowo jasno. Nikt nie słyszał drapania i stłumionych dźwięków dochodzących z cmentarza na obrzeżach ukraińskiego miasta. A gdyby ktoś to zobaczył, wystarczyłoby, żeby oszaleć.

Dwóch mężczyzn krzątało się przy jednym ze świeżych grobów. Metodycznie i pewnie usuwali ziemię z miejsca pochówku. Nikt ich nie widział, tylko ogromny księżyc patrzył z pewną ciekawością.

Nie, był ktoś inny. Kobieta siedziała na małej ławeczce obok grobu, obserwując uważnie dwóch mężczyzn pracujących. „Hej, panie, jeszcze nie zmieniłyście zdania? Może nie powinniśmy ruszać zmarłego?” – zapytał jeden z kopaczy, ocierając czoło.

„Nie zmieniłam zdania” – warknęła kobieta. „No dalej, kop, zapłaciłam ci”. „Nie rozumiem” – odpowiedziała druga.

„No i co z tego, że wykopiemy trumnę? Nie zabierzesz jej ze sobą, prawda?” „Nie muszę” – odpowiedziała kobieta spokojniejszym tonem. „Chcę tylko na nią popatrzeć, to wszystko, a potem będziesz mógł ją znowu pochować”. „Jest pani dziwna, proszę pani” – zaśmiał się drugi mężczyzna.

„Co chcesz tam zobaczyć? Zmarły, sądząc po tabliczce, leży w grobie od miesiąca”. „No, nie od roku, i tak go rozpoznam”. „Kogo?” „Mój syn”.

Kopacze, słysząc to, wymienili spojrzenia, myśląc, że ich matka oszalała z żalu. Ale co ich to obchodziło? Wykopaliby to i zakopali. Ta kobieta dała im sporą sumę pieniędzy.

Kopali dalej w milczeniu, nie zadając pytań. Kobieta siedziała, czekając, wspominając i wspominając. Oksana urodziła syna po 40…